Solunum Koruyucular

Solunum Koruyucular

Solunum Koruyucular & Maskeler

Solunum Koruyucular & Maskeler kendi içlerinde 2 sınıfa ayırabiliriz.

  • Toz maskeleri
  • Gaz maskeleri

1.Toz Maskeleri

Toz maskeleri Avrupa Birliği Kişisel Koruyucu Donanımları 89/686/EEC Personal protective equipment direktifine göre EN 149 : 2001 +A1 : 2009 standartları çerçevesinde tanımlanmaktadır.

EN 149 Kişisel Koruyucu Donanımlar arasında yer alıp bakım gerektirmeyen toz,sis ve duman maskelerinin standardıdır.

89/686/EEC Avrupa direktifine uygun olarak belirlenen ve 2001 yılında kabul edilen bu standarda göre maske seçimi koruma kademesine bağlı olarak 3 ayrı grupta yapılıyordu; FFP1, FFP2, FFP3 ile çalışma alanında bulunan risklere uygun koruma sağlayacak toz maskesi koruma kademesi belirleniyordu.

Koruma kademelerinde yer alan harflerin anlamları ise;

FFP: Face Filter Protection (Yüz maskesi Koruma)

P1 : Mekanik çalışmalar sonucu ortaya çıkan toksik (zararlı) olmayan tozlar.

P2 : Toksik tozlar, MAK değerleri 0,1 mg/m3 ‘den büyük olan tozlar.

P3 : Toksik, kanserojen, radyoaktif tozlar ve MAK değerleri 0,1 mg/m3’den

küçük olan tozlar.

Maske üzerinde sadece FFP1, FFP2, FFP3 koruma kademelerinin EN 149:2001 ve CE onay işaret ve onay numarasının yer alması yeterli sayılıyor.

Bu çerçevede toz maskeleri FFP ismiyle ifade edilmektedir.

Ortamda Sadece Toz varsa;

Toz Ölçüm Değerleriyle ilgili olarak

  • Toz ölçüm değerleri eşik sınır değerin(TLV)* 4 katına kadar FFP1
  • Toz ölçüm değerleri eşik sınır değerin(TLV) 12 katına kadar FFP2
  • Toz ölçüm değerleri eşik sınır değerin(TLV) 50 katına kadar FFP3

Ortamda Toz ve Gaz(kaynak ve lehim gibi organik gaz) varsa;

       Gaz bulunan ortamları ; kaynak, lehim, demir çelik, döküm v.b. gazlarının bulunduğu işler 

  • Aktif Karbonlu**FFP1 veya FFP2 türü maske kullanmak gerekmektedir.
aktif-karbon-maske
AKTİF KARBONLU FFP2 MASKE

Dolomit Nedir:

Maskenin minimum 8 saat kullanılabileceğini ortaya çıkaran bir test yöntemidir.

EN 149:2001 +A1:2009 standartında tercihen yapılır.

Test sonucunda uygun olan maskeler “D” harfiyle işaretlenir. Örn: “FFP1 D”

Toz Maskelerinin Türleri

  • 23101 FFP1 Toz/Sis/Duman
  • 23106 FFP1  Ventilli Toz/Sis/Duman
  • 23201 FFP2 Toz/Sis/Duman
  • 23206 FFP2 Ventilli Toz/Sis/Duman
  • 23235 FFP2 Ventilli Organik Gaz/Buhar Toz/Sis/Duman
  • 23306 FFP3 Ventilli Toz/Sis/Buhar

Ventil: Maskelerde nem ve terlemeyi önlemekle birlikte rahat nefes vermede faydası bulunmaktadır.Maskelerde bulunan ventiller kesinlikle filtre görevi görmezler.

ÖRNEK BİR VENTİLLİ FFP2 KORUMA FAKTÖRLÜ TOZ MASKESİ
ÖRNEK BİR VENTİLLİ FFP2 KORUMA FAKTÖRLÜ TOZ MASKESİ

Maskeler Şu İşaretlemeler Bulunmalıdır:

  • FFPX – Maske türü
  • EN 149:2001 – Standart Numarası
  • CE işareti
  • CE onay numarası (AB tarafından 89/686/EEC Personal protective equipment direktifi çerçevesinde yetkilendirilmiş firmaların onay numaralarını ifade eder .  Yetkili firma Listesini görmek için tıklayın
ÜZERİNDE UYGUN İŞARETLEMELERİ BULUNAN BİR TOZ MASKESİ
ÜZERİNDE UYGUN İŞARETLEMELERİ BULUNAN BİR TOZ MASKESİ

2.Gaz Maskeleri

Gaz ölçüm değerleri Eşik sınır değerlerin* üzerinde ise Tam Yüz Maske veya Yarım Yüz Maske kullanılmalıdır.

tam-yarc4b1m-yc3bcz-gaz-maskeler-1024x519

Gaz Filtre Kodları ve Renkleri

A : Organik Buharlar ve Solventler  Renk:Kahverengi

Aldehitler, Alkoller, Asetaldehit, Asetaon, Asetonitril, Benzen, (Benzol), Benzın, Dioksan, Esterler, Etonolamin, Eterler, Fenil hidrazin, Freon(Frigen), Etilalkol(Etanol), Etilasetat, Etilbenzen Etilen oksit, Fenoller, Furfurilalkol, Hidrokarbonlar, İyodometan İzopropilalkol, Karbontetraklorür, Kerosin, Ketonlar, Kloroform Metilbromür, Organikbuharlar, Pentakloretan, Perkloretilen Pridin,propilalkol, Solventler, TNT, Toluen(Toluol),  vb. A2 :Benzilbromür, Böcek ilaçları (isektisit), DD(Diklorfenil) bileşikleri, Metalik anhidrit,  Poliakrilatlar,vb.

A2: Benzilbromür,Böcek ilaçları(isektisit),DD(Diklorfenil) bileşikleri,Metalik anhidrit,Poliakrilatlar,vb.

A3: Asetonsiyanhidrin,Akrilonitril,Hekzaklorosiklohekzan Petrol gazları ve buharları,Anilin,Epiklorhidrin,vb.

B: Asit Gazları Ve Buharları Renk:Gri

Asidik gazlar, Arsin, Organik azot bileşikleri, Brom,Diboran Fosgen, Fosfin, Halojenler,Hidrojen sülfür, Karbon disülfür Klordioksan, Merkaptanlar, Sülfürilklorür, Ketenler Asetikasit, Formik asit, Hidroflorikasit, Silan, Fosfortriklorür, vb. B2:Fosfortriklorür, Hidrojenselenür, İyot,İzosiyanat, Klorsülfonikasit,  Kükürtmonoklorür, Hidrojenbromür Amonyumpolisülfit, Kloramin,vb.

B2: Fosfortriklorür,Hidrojenselenür,İyot,İzosiyanat, Klorsülfonikasit,Kükürtmonoklorür,Hidrojenbromür Amonyumpolisülfit,Kloramin,vb.

B3: Formaldehit(formalin),Klor,Stibin,Arseniktriklorür, Kalsiyumfosfin,Difenilarsinklorür,Difenilarsinsiyanür,vb.

E : Kükürt Dioksit Renk:Sarı

Kükürtdioksit, Asetikasit, Formikasit, Hidroflorikasit, vb.

E2: Asitler(sis halinde yoğun), Hidroklorik asit, Kükürt bileşikleri Sülfürik asit, Hidrojenbromür, Hidrojenklorür,vb.

K : Amonyak Renk:Yeşil

Amonyak, Fenilhidrazin, Pridin,Hidrazin, vb

K2: Aminopridin,vb.

K3: Hidrazin,vb.

NO-P3: Azot Oksit Renk:Mavi

Nitrikasit,Azot oksitleri,Azotlu bileşiklerin dumanları,vb.

HG-P3: Civa Renk:Kırmızı

Civa bileşikleri,Civa buharları,vb.

CO: Karbonmonoksit Renk:Siyah

ABEK GAZ FİLTRESİ
ABEK GAZ FİLTRESİ

Gaz Filtrelerinin Depolama Süreleri

  • A tipi filtreler 5 yıl
  • B tipi filtreler 4 yıl
  • E,K,Hg,CO,NO tipi filtreler 3 yıl
  • Ayrıca filtre üzerinde bulunan mühürlü bandın açılması durumunda ise her türlü 6 ay saklanabilirler.

 *Ulusal ve Uluslararası  Mevzuatlarda kullanılan Kavramlar: 

  • TLV = ESD (Eşik Sınır Değer): Günde 8 saat ve haftada 40 saat çalışma ile çalışanlara zararlı etki göstermeden çalışılabilecek ortalama kimyasal madde konsantrasyonudur. Kimyasalların havada bulunmasına izin verilen ve uzun süreli (kronik) yinelenen maruziyetlerde çalışanda herhangi bir olumsuz etkiye yol açmadığına inanılan sınır değerdir. 
  • Amerika Birleşik Devletleri’nde TLV yasal yaptırımı olmayan bir öneri sınır değeri iken,
  • PEL: Permissible Exposure Limit (Müsaade Edilen Maruziyet Sınırı) yasal yaptırım özelliği taşır.
  • REL: Recommended Exposure Level (Önerilen Maruziyet Seviyesi)ise işyerleri için önerilen sınır değerleri ifade eder.TLV değerleri3Başlıkaltındadeğerlendirilir.
    1. TLV-TWA = ESD-ZAO (Eşik Sınır Değer – Zaman Ağırlıklı Ortalama)  

     Günde 8, haftada 40 saat çalışan işçinin bir kimyasala uzun süreli, tekrarlanan bir biçimde maruz kalması durumunda sağlığının zarar görmeyeceği düşünülen zaman ağırlıklı ortalama kimyasal madde konsantrasyonudur. Sekiz (8) saatlik belirlenen referans süre için ölçülen veya hesaplanan zaman ağırlıklı ortalama sınır değerine TWA denir.

     Üretim koşullarına bağlı olarak işyeri havasındaki kimyasal madde konsantrasyonunun gün boyu değişimi söz konusu olabilir. Bu durumlarda gün içinde çeşitli zamanlarda yapılan ölçümlerin ortalamasının (ZAO) Eşik Sınır Değerini (TLV) aşmaması gerekir.

    1. TLV-STEL = ESD-KSMS (Eşik Sınır Değer – Kısa Süreli Maruziyet Sınırı)

    Bu değer, çalışma günü boyunca asla aşılmaması gereken ve 15 dakikalık maruziyet temelinde belirlenmiş zaman ağırlıklı ortalama sınır-limit değerdir. Başka bir süre belirtilmedikçe, 15 dakikalık bir süre için aşılmaması gereken maruziyet üst sınır değerine STEL denir.

    Üretimin özelliğine bağlı olarak; işyeri havasındaki kimyasal madde konsantrasyonu geniş aralıklı gelişmeler (farklılıklar-değişimler) gösteriyorsa, işyeri havasındaki kimyasal madde konsantrasyonu TLV-STEL değeri ile kontrol edilir. Bu konsantrasyonlarda maruziyet 15 dakikayı aşmamalı, maruziyet günde 4 defadan fazla yinelenmemeli ve 2 maruziyet arası süre 60 dakikadan kısa olmamalıdır.

    1. TLV-C = ESD-TD (Eşik Sınır Değer-Tavan Değer)

    Bu değer, çalışma günü boyunca hiçbir şekilde aşılmaması gereken sınır değerdir.

  • MAC = MAK (Müsaade Edilen Azami Konsantrasyon): Günde 8 saat ve haftada 45 saatlik çalışma süresi için kapalı işyeri ortamında bulunmasına izin verilen ve gün boyu çalışanların sağlıklarını bozmayacak maksimum kimyasal madde konsantrasyonudur. MAK değeri kimyasal etkenin ortamda hiç bir zaman aşmaması gereken düzeye-limite-sınıra işaret eder. MAK kavramı daha çok toksik (zehirleyici) etkisi olan kimyasal maddeler için kullanılmaktadır.Ek bilgiler
  1. Limit değerler konusunda yaygın olarak, “Eşik Sınır Değer (ESD)” ve “Müsaade edilen azami konsantrasyon (MAK değer)” kullanılmaktadır.
  2. Azami = sınır = limit = maksimum = en fazla = aşılmaması gereken kavramları aynı anlamlarda kullanılmaktadır.
  3. (mg/m3): 20 OC sıcaklıkta ve 101,3 KPa (760 mm cıva basıncındaki) 1m3  havada bulunan maddenin miligram cinsinden miktarıdır. ppm (milyonda kısım konsantrasyon): 1m3 havada bulunan maddenin mililitre cinsinden miktarıdır. (ml/m3).
    • Sıvı : Hacim birimi ppm (cm³/m³)
    • Toz : Ağırlık birimi mg/m³
    • Gaz : Parçacık birimi ppm/m³

** Aktif karbon Nedir?:
  • Odun, kömür, kemik, ceviz kabuğu, hindistancevizi gibi maddelerin çeşitli işlemlere tabi tutularak aktive edilmesi sonucu elde edilen ince zerreli kömürümsü bir görünüme sahiptir.
  • Çevre kirliliğinden korunmak ve Suyun atıklardan arıtılmasını sağlamak için en çok tercih edilen maddedir.
  • Hem havada hem de suyun içerisinde bulunan zararlı toz ve atıkları geniş gözenekleri ve yüzey alanının büyüklüğü sayesinde rahatça filtre eder.
  • Önemli bir filtrasyon malzemesi olan Aktif Karbon, temiz hava elde etmek için kullanılan önemli bir teknik olan ve oldukça geniş bir kullanım alanı bulunan toz maskelerinin imalatında da devreye giren ve mükemmel sonuçlar elde edilmesini sağlayan yeni nesil arıtım tekniklerindendir.

Bir Cevap Yazın