Torna ve CNC

Torna ve CNC

Torna Ve CNC Tezgahlarında İş Güvenliği

Torna tezgahı ve Cnc tezgahları sanayi sektöründe parçaları işlemede en çok kullanılan ekipmanlardır.Torna tezgahı ve Cnc tezgahları İş sağlığı ve güvenli anlamında da üzerine düşülmesi gereken iş ekipmanları arasında yer alırlar.

Torna Tezgahı

Torna tezgâhı, silindirik parçaları işlemeye yarayan bir makinedir. İşlenecek olan parça, tezgâhın ayna denilen bölümüne bağlanarak döndürülür ve kalem denilen takım, parçaya değdirilip üzerinde yavaşça ilerletilerek talaş kaldırılır.

Torna tezgâhında en büyük riski dönen parça olan ayna oluşturmaktadır. Hızla dönen aynaya el, kol ve hatta tüm vücudun kaptırılması riski vardır. Torna tezgâhında ayna koruyucusu kullanılması şarttır.

Aynanın üzerine açılıp kapanabilen bir koruyucu yapmak mümkündür. Bu sayede işlenecek parçayı aynaya bağlama sırasında koruyucu engel teşkil etmiş olmaz. En güvenli yöntem ise kilitlemeli bir koruyucu kullanarak operatörün, aynanın üzerinde bulunan koruyucuyu kapatmadan tezgahın çalışmasına engel olmaktır. Basit bir siviç sistemiyle bunu yapmak mümkündür.

Koruyuculu Bir Torna Tezgâhı

Torna tezgâhlarında bulunan diğer bir tehlike ise işlenen parçadan kalkan talaşların sıçramasıdır. Bunun için de şekilde görüldüğü gibi operasyon noktasını görmeyi engellemeyen hareketli şeffaf siperlikler kullanılmalıdır. Eğer tezgâhın arka tarafı diğer çalışanların bulunabileceği bir yere bakıyorsa, burası da sabit bir koruyucu siper ile talaş sıçramasını engelleyecek şekilde kapatılmalıdır.

Bütün bu önlemlerin yanında tezgâhta hareket iletimi sağlayan şaft, mil, kayış-kasnak mekanizması gibi açıkta çalışan parçalar bulunuyorsa bunların da sabit koruyucular ile uygun bir şekilde kapatılması gerekmektedir.

Torna tezgahı iş kazası videosu:

CNC Tezgâhlar

CNC tezgâhlar bilgisayar destekli üretim yapan tezgâhlar olup genel itibariyle kapalı kabin içerisinde işlemi gerçekleştirmektedirler. CNC torna, CNC freze, dik işlem merkezi gibi tezgâhlar bunlara birer örnektir.

cnc-torna-tezgahi
CNC Torna Tezgâhı

İş parçasını bağlayıp işleme yöntemini bilgisayara girdikten sonra çalışanın herhangi bir müdahalesini gerektirmediği için güvenli tezgâhlardır. Fakat tamamıyla tehlikesiz değillerdir. Bu tezgâhlardaki en büyük tehlike işlem sırasında çalışanın kabin kapısını açmasıdır. Bu nedenle kabin kapısında işlem sırasında açılması durumunda tezgâhın gücünü keserek işlemi durduran siviç (switch) sistemi bulunmalıdır. Veya işlem başladıktan sonra işlem bitene kadar kapının açılmasına izin vermeyen özel kilit sistemleri de kullanılabilir. Kısaca, bu tür tezgahlarda kilitlemeli koruyucular kullanılmalıdır.

Ne var ki bu sistemler tasarım aşamasında düşünülerek tezgah ile birlikte üretilmekte ve kullanıcıya sunulmaktadır fakat çalışanların ayar yapma, parça sıfırlama gibi bahanelerle bu koruyucu sistemleri devre dışı bıraktığı görülmektedir.

Ayar yapma, parça sıfırlama gibi durumlarda kabin kapısını açmak gerekebilir. Zaten bu işlemler sırasında tezgâh hızı çok düşük olduğu için tehlike arz etmemektedir. Fakat bu tür işlemler için koruyucu sistemleri tümüyle devre dışı bırakmak çözüm değildir. Bu gibi durumlara karşı çözüm ise; ayar yaparken koruyucu sistemleri çalıştırmayacak, parça işlenirken aktif hale getirecek iki aşamalı bir programlama yapmaktır.

3 yorum


  1. Merhaba çalışmış olduğum fabrikada iş güvenliği adı altında torna tezgahına havalandırma istenmiş uygulanabilirmi?

    Cevapla

    1. Mesut Bey, Cnc torna tezgahlarının birçoğunda ve universal torna tezgahlarında ve iş güvenliği önlemi olarak havalandırma ihtiyacı oluşturacak bir tedbir gerekmemektedir. Ancak bazı CNC torna tezgahlarının işlenen parçaya göre kullanılan yağların buharı ortama yayılmaktadır. Bu ortama yayılan yağ buharları için filtreler veya havalandırma sistemleri uygulanabilmektedir. Aşağıdaki linklerde bazı uygulama örneklerini görebilirsiniz.
      http://isgtedbir.com/wp-content/uploads/2017/08/cnc-yağ-buharı.jpg
      http://isgtedbir.com/wp-content/uploads/2017/08/cnc-yağ-buharı2.jpg
      http://isgtedbir.com/wp-content/uploads/2017/08/cnc-yağ-buharı3.jpg
      http://isgtedbir.com/wp-content/uploads/2017/08/cnc-yağ-buharı4.jpg

      Cevapla

Bir Cevap Yazın