Sütunlu Çalışma Platformu

Sütunlu Çalışma Platformu

SÜTUNLU ÇALIŞMA PLATFORMU

Standartlarında ismi Sütunlu çalışma platformu(SÇP) diye bahsedilen ekipmana piyasada otomatik iskele, hareketli çalışma platformu gibi isimler de kullanılmaktadır. Genellikle yüksek yapılarda kullanılır. Hidrolik ve pinyon dişli gibi çeşitleri mevcuttur. Dış cephe kaplama ve bazı mekanik işlerde de kullanılabilirler.

 En önemli avantajları arasında verimlilik, güvenlik ve zamandan tasarruf sayılabilir. Kurulum ve sökümü diğer cephe sistemlerine göre çok daha kısa sürede yapılabilir. Ayrıca işçiler üzerinde rahatlıkla hareket edebildikleri için ergonomik olarak da rahat bir çalışma ortamı mevcuttur. Sütunlu çalışma platformlarında ayrıca büyük yük taşıma kapasiteleri sayesinde işçilerle beraber yüklerde düşeyde rahatlıkla taşınabilmektedir.

En büyük handikabı ise maliyetidir. Bunun yanı sıra eğer düzgün kurulum ve kullanım yapılamazsa diğer iskelelere göre çok daha ölümcül sonuçlar doğurabilir.

Parçaları ve Detayları

Taban gövdesi: SÇP’nin sütun ve kaldırma tertibatı için destek sağlayan parçası.

Şasi: Sütun ile kaldırma tertibatına destekleme ve hareketlilik sağlayan SÇP’nin parçası.

Destek Ayakları: Belirtilen şartlarda SÇP’nin dengesini korumak veya artırmak amacıyla kullanılan taban gövdesinde yer alan yardımcı destekler. Bunlar, dengeleme için de kullanılabilir.

Mast(Sütun): Platformu destekleyen ve kılavuzluk yapan bir yapı.

Çalışma plâtformu: Üzerinde insanlar, donanım ve malzemenin taşındığı ve çalışmanın yapıldığı, sistemin düşey hareketli parçası. Bu, SÇP’nin aksine, bütün sistemi başka bir deyişle; çalışma platformu, sütun, sütun bağlantıları, taban ve şasiyi kapsar. Çalışma platformu ana platformu ve herhangi bir platform uzatmasını ihtiva eder.

Kullanılabilir platform alanı: Çalışma platformunun zemin seviyesinde ölçülen alanı.

Ana platform: Çalışma platformunun birincil yapı elemanları kullanılarak yapılan parçası.

Platform uzatmaları: Çalışma platformunun yeri ve destekleri ana plâtforma göre değişen, ikincil yapı elemanları kullanılarak yapılan çalışma plâtformunun ilave parçaları. Bunlar, genelde ana çalışma platformunu, çalışma kenarı boyunca uzatmak için kullanılır. Bunlar çalışma alanıyla uyum içerisinde olan düzensiz şekillerde olabilir ve aynı zamanda ana platform seviyesinin altındaki veya üstündeki bir seviyeye kadar uzatılabilir.

 

Kremayer ve Pinyon Dişliler

 

Kurulum ve kullanımı:

 

SÇP ile İlgili Tehlikeler

Montaj ve Söküm Esnasında

SÇP’lerin kurulum veya söküm işlemleri sırasında dikkate alınması gereken tehlikeler:

  • Ağır yük taşıma
  • Uygun olmayan mast cıvata bağlantıları
  • Mast bağlantı ankrajlarının delinmesi sırasında toz ve parçacıklarına maruz kalma
  • Uygun olmayan mast montajı
  • Hareketli parçalar
  • Uygun olmayan sökme prosedürleri
  • Bina veya platformda düşme tehlikeleri
  • Yetkisiz ehil olmayan kişilerce montaj ve söküm işlemlerinin yapılması

Mast ve Bina Bağlantısı

Kullanım Esnasında

  • Çalışma platformundan operatörün ve çalışanların düşme tehlikesi
  • Aşağıya malzeme düşmesi
  • SÇP’nin altında ezilme tehlikesi
  • Çalışma platformu ile sabit engeller arasında (bina kat platformu veya iskele gibi) sıkışma/düşme
  • Mastının bina bağlantısı olmadan çalışan sistemlerde denge sorunu
  • Elektrik kesintisi veya kontrol devresi arızası
  • Gerilim yüklü elektrik iletkenleriyle temas (havai hat gibi)
  • Kullanım öncesi eksik yapılan kontrollerden kaynaklı tehlikeler
  • Mobil SÇP’lerin transferi sırasında devrilme tehlikesi

Minimum güvenlik gereksinimleri nelerdir?

 

Aşırı Hız EngelIeme Araçları

Bütün SÇP’ler, çalışma plâtformunu herhangi bir arıza durumunda düşmesini engelleyecek ve plâtform 0,5 m/s’lik bir hızı aşmadan önce devreye giren araçlarla donatılmalıdır. Bu araçlar, beyan yükünün 1,1 katı yükteki çalışma plâtformunu, otomatik olarak durdurmalı ve bu konumda tutmalıdır.

SÇP’lerde güvenlik mekanizması olarak en çok paraşüt fren sistemi kullanılmaktadır. Asansörlerde de çoğunlukla kullanılan bu güvenlik mekanizması kremayer haricinde; tahrik makinasından bağımsız olarak tasarlanmalıdır.

Paraşüt Fren Sistemi

Paraşüt fren sistemi, platformun belli hız sınırlarını geçmesi durumunda kilitleme görevi yaparak düşmeyi engelleyen ve asansörün emniyetini sağlayan güvenlik sistemidir. Aşağı yönde meydana gelebilecek beklenmedik bir hız artışı olduğu zaman devreye girer. Paraşüt freni yani regülatör, hız ölçme görevi görürken normal değerin üzerinde sapma meydana geldiğinde, merkezkaç kuvvetinin etkisini kullanan bir mekanizma sayesinde acil frenleme devreye girer. Bu sayede motor üzerindeki akımın da kesilmesini sağlar.

  • Paraşüt frenler, üretimi yapılan cephe platformunun kapasite ve çalışma hızına göre özel olarak üretilir. Hizmet alınan firmadan paraşüt frenin, kullanılan SÇP ile uyumlu olduğunu belirten belgenin alınması son derece önemlidir.
  • Her güvenlik sisteminde olduğu gibi paraşüt frenlere de dışarıdan müdahale edilemez. Üreticiler bu durumun önüne geçebilmek için mekanizmaya ulaşılan kapak civatalarını mühürleyerek koruma altına almışlardır. Mührü bozulmuş ya da yok edilmiş paraşüt frenler kesinlikle kullanılmamalıdır.

Acil Durumlarda Platformu İndirme

SÇP’ye belirli durumlarda çalışma plâtformunun acil indirilmesine müsaade eden elle kumanda edilen cihazlar takılmalıdır. Ancak çalışma plâtformunun güvenli hareketini engelleyen mekanik arızalar hariç tutulabilir.

  • Hareket alanının muhtemel en iyi görünüşüne izin veren, çalışma plâtformu üzerinde kolaylıkla erişilebilen konumda emniyetli bir şekilde çalıştırılmalı,
  • Sadece kumanda çalışma konumunda, elle basılı tutulduğu süre içerisinde, çalışma plâtformunun indirilmesine müsaade eden bir basılı tutarak çalıştırma kumandası ile çalıştırılabilmeli,
  • Kumanda için gereken el kuvveti 400 N’dan fazla olmamalı,
  • Acil indirme kumandalarının serbest bırakılması halinde, frenleme sisteminin hemen otomatik olarak yeniden devreye girmesi mümkün olmalı

Aşırı Yük Algılama Sistemi

SÇP, bir aşırı yük ve momenti saptayan ve bunu gösteren cihazla donatılmalıdır.Bu cihaz çalışma plâtformu üzerindeki kişiler, donanım ve malzemenin sebep olduğu toplam yükü saptamalıdır. Ayrıca muhtemel SÇP’nin ters devrilmesi veya arızalanmasına sebep olan bu yüklerin neden olduğu momentleri de saptamalıdır. Bu cihaz en azından;

  • Mafsallı ana plâtformlar üzerindeki eğilme ve burulma momentlerini,
  • Basitçe desteklenmiş ana plâtformların merkez parçası üzerindeki eğilme ve burulma momentlerini,
  • Sütun üzerindeki eğilme momentini saptamalıdır.

Alt ve Üst Limit Sensörleri

En yüksek ve en düşük seviyelerdeki çalışma plâtformunu beyan hızında otomatik olarak durduracak şekilde yerleştirilmelidir. En düşük seviyedeki durdurmanın başlangıcı, tamponla ve son sınırlama anahtarıyla temastan önce gerçekleşmelidir. En yüksek seviyedeki durdurmanın başlangıcı, son sınırlama anahtarıyla temastan önce gerçekleşmelidir.

Bir üst seviye sınırlama anahtarı bulunmalıdır. Bu anahtar, çalışma plâtformunu sütunun en üst seviyesine erişmeden önce tam olarak durması sağlanacak şekilde yerleştirilmelidir. Üst seviye sınırlama anahtarı çalıştırıldıktan sonra çalışma plâtformunun aşağı doğru hareketine izin verilemeyebilir ancak yetkili bir kişi tarafından düzeltici hareket yapılıncaya kadar yukarı doğru hiçbir hareket mümkün olmamalıdır.

Bir alt seviye sınırlama anahtarı bulunmalıdır. Bu anahtar, tamponlara kadar çalışma plâtformuna baskı yapmayacak şekilde elektrik beslemesini kesmelidir. Alt son sınırlama anahtarı çalıştırıldıktan sonra çalışma plâtformunun bütün hareketleri, yetkili bir kişi tarafından düzeltici hareket yapılıncaya kadar mümkün olmamalıdır.

Ayrı ayrı monte edilen hareket veren kontrol cihazları, kademeli durdurma anahtarları (hareket sınırlama) ve son sınırlama anahtarları için kullanılmalıdır.

Bir seviye sınırlama anahtarının, üst ve alt sınırlama anahtarının her ikisine de hizmet vermesine müsaade edilmemelidir.

 

Talimat El Kitabı:

İmalatçı ve/veya ithalatçı/tedarikçi, en azından aşağıdaki konular hakkındaki bilgiyi ihtiva eden bir talimat el kitabını kullanıcıya vermelidir:

  • Genel bilgi
  • Kapasite bilgisi
  • Boyutlar ve ağırlıklar
  • Elektrik bilgisi
  • Güvenlik donanımı
  • Çalışma talimatları
  • Çalıştırma personeli kuralları
  • Bakım talimatları
  • Montaj ve sökme talimatları

Diğer Önlemler:

  • SÇP üzerinde hareket kumandaları için yatay ve düşey hareketi aynı anda başlatmak mümkün olmamalıdır.
  • Normal dikey hareket için kumanda cihazı sadece çalışma plâtformu üzerine yerleştirilmelidir. Şasinin yatay hareketi için kumanda cihazı plâtformun üzerine yerleştirilmemelidir.
  • Güvenlik boşluğu veya yeterli koruma mümkün değilse, çalışma plâtformu, şasinin 2,5 m’si içerisinde hareket ederken sürekli uyarı veren bir sesli uyarı cihazı, çalışma plâtformu üzerine takılmalıdır.
  • Sıkışma, ezilme ve makaslama noktaları, sadece, çalışma plâtformu üzerindeki zemin seviyesinde SÇP yanında duran kişilerin erişebileceği alanlarda veya diğer erişim noktalarında düşünülmelidir.
  • İstem dışı çözülme ve hasarlara karşılık; kilitleme pimleri mekanik olarak güven altına alınacak şekilde tasarlanmalıdır (örneğin çatal pim, kilitleme somunu). İlâve olarak bunlar, kullanım dışı kaldığı sürece istem dışı hasarlara karşılık güvenlik araçlarıyla donatılmalıdır (örneğin bağlama zinciri).
  • SÇP’nin tasarımı yapılırken dikkate alınması gereken minimum rüzgar hızı ve basınç değerleri:

SÇP ‘nin Yönetimi ve Kontrolü

SÇP’yi kullanacak olan işyerinden bir yetkili atanarak kurulumu yapan firma ile bağlantılı kalınmalıdır.

Yetkili Kişi, aşağıda ayrıntıları verilen güvenli bir çalışma sistemi oluşturmalıdır:

  • Acil durum çıkışı da dahil olmak üzere, platform üzerinde yapılacak iş için bir proje planının hazırlanması
  • SÇP’lerin tedarikçi talimatlarına uygun olarak kontrol ve bakımı
  • Gerekli otoriteye sahip, doğru eğitim almış ve yetkili personel tarafından yeterli kontrole tabi tutulması.
  • SÇP’lerin yetkisiz kullanımını veya hareketini her zaman engellemek
  • SÇP yakınlarında çalışan personelin güvenliğini sağlamak
  • Rüzgar hızının etkili bir şekilde izlenmesi için düzenlemeler

Kurulum tamamlandıktan sonra SÇP kullanıma sokulmadan önce, aşağıdakiler kontrol edilmelidir:

  • SÇP ‘nin herhangi bir noktada binaya/yapıya değmediğinden emin olunmalı
  • Tüm mast bölümleri ve mast bağlantılarının güvenli olduğundan emin olunmalı
  • Sınır anahtarları da dahil olmak üzere tüm güvenlik kilitlerinin doğru çalıştığı kontrol edilmeli
  • Elektrik besleme kablosunda herhangi bir kıvrılma burulma olmadığı görülmeli
  • Konfigürasyon için doğru nominal yükün çalışma platformunda açıkça ve dayanıklı bir şekilde işaretlenmiş olmalı
  • Tüm korkulukların doğru bir şekilde takıldığı kontrol edilmeli

Günlük ve Haftalık Kontroller

Günlük Kontroller

Her vardiyanın veya iş gününün başında, operatör, SÇP’nin açık bir kusuru olup olmadığını kontrol ederek, işe başlamak için uygun bir durumda olduğunu kontrol etmelidir.

Günlük kontroller aşağıdakileri kapsamalıdır:

  • Temizlik ve çok belirgin hasarlar
  • Kumandaların ve emniyet cihazlarının işleyişi (acil duruşlar, anemometreler, aşırı yüklenme / moment algılama ve eğer varsa uyarı cihazları)
  • Çalışma platformunu acil indirgeme ve / veya kaldırma vasıtaları
  • Kremayer ve pinyon tahrik sistemi ve motorun durumu (takılı olduğu gibi)
  • Korkulukların durumu
  • Elektrikli (trailing) kablolar, yük bilgi plakaları
  • Çalışma platformu kapıları, korkuluklar, topukluklar ve zemin
  • Çalışma platformu ve mast arasındaki kılavuz makaralar
  • Yetkili kişi tarafından imalatçının el kitabında ve / veya eğitim sırasında belirtilen ek kontroller.

Haftalık Kontroller

Haftada bir kez operatör, SÇP’nin hasar görüp görmediğinden ve tüm güvenlik sistemlerinin doğru çalıştığından emin olmalıdır. Bu kontrol, bu görevi yerine getirmeye yetkili olarak değerlendirilen bir kişi tarafından yapılmalıdır.

Haftalık kontrollerde yukarıda listelenen günlük kontrollerin yanı sıra aşağıdakilerin de bulunması gerekir:

  • Şasi frenlerinin etkinliği (monte edildiğinde)
  • Lastiklerin basınç ve durumu (takılıyken)
  • Güvenlik donanımı (takılı olduğu zaman)
  • Mast ve kremayerlerin durumu, bitişik mast bölümlerini düşeyde birbirine bağlamak için kullanılan parçaların varlığı ve etkinliği dahil
  • Limit siviçlerinin doğru çalışması ve çalışma platformu kapıları ve stabilizatörlerde birbirlerine kilitlenmesi
  • Yetkili kişi tarafından imalatçının el kitabında ve / veya eğitim sırasında belirtilen ek kontroller.

Emniyet Kemeri Kullanımı

Bir SÇP’ nin çalışma platformunda, çalışanların düşmesini önlemek için korkuluklar ve tekmelikler bulunur. Dolayısıyla, korkuluk sisteminin herhangi bir kısmı kaldırılmadığı sürece (eğer platformun ön kenarı yapıdan istenilen mesafede bulunuyorsa), düşme durdurma / sınırlama ekipmanının gerekliliğini ve özelliklerini belirlemek için bir risk değerlendirmesi yapılmalıdır. Benzer şekilde montajcılar ve söküm işlemleri sırasında tesisatçıların düşme riski de değerlendirilmelidir.

Emniyet kemerini çalışma platformuna bağlamadan önce operatörün bağlantı noktalarının hem yerini hem de uygunluğunu tespit etmesi önemlidir.

(Emniyet Kemeri ile ilgili daha fazla bilgi için tıklayın.)

SÇP’nin Farklı Yapılarda Kullanım Şekilleri:

MEVZUAT

Yapı İşlerinde İş Sağlığı Ve Güvenliği Yönetmeliği EK-4 B Bölüm-II

Asma iskele, cephe platformu ve asılı erişim donanımları şeklindeki iskele sistemlerinde özel tedbirler:

37– İskele taşıyıcı sistemi için kullanılacak halatlar, hareketi sağlayan mekanik tesisat ve motor tertibatı, fren sistemleri, çalışma platformu ve diğer güvenlik teçhizatları her gün işe başlamadan önce kontrol edilir.

38– İskelelerin hareketlerini sağlayan makine, teçhizat ve vinçlerin, kullanılmaya başlanmadan önce, montajını gerçekleştiren yetkili teknik elemanlarca kullanıma elverişli olduklarına dair belgeler hazırlanarak, bu belgeler işyerinde bulundurulur.

39– İskelelerin, çalışma sırasında sağa sola veya ileri geri hareket etmeden asılı kalması sağlanır.

40– İskelelerin taşıyabileceği azami yük miktarı belirtilerek, bu miktardan fazla yükleme yapılmaz. Asma iskelelerde merdiven kullanılmaz.

41– İskeleler, çalışma konumunda devreye sokulabilecek durdurma fren sistemleriyle donatılır. Ayrıca iskelelerde düşmeyi önleyici teçhizat ve ikincil fren sistemleri bulunur. Halatlı kaldırma tertibatlarında çalışma konumunda güç kaynağının kesilmesi durumunda otomatik olarak devreye giren ayrı bir tutma freni bulunur. İskelelerde düşmeyi önleyici teçhizat, tutma frenleri ve ikincil fren sistemi gibi güvenlik tedbirlerinin çalışma esnasında sistemi durdurma amaçlı kullanılmaması için gerekli tedbirler alınır.

42– Güç tahrikli halatlı asma iskele sistemlerinde, aşırı yük algılama sistemleri, otomatik hız algılayıcı sistemler, en düşük ve en yüksek çalışma seviyelerinde devreye girecek halat sonu sınır anahtarları, yapıdan kaynaklanan tehlikeli durum varsa çarpışmayı önleyici düzenekler, iskele platformunun yatay düzlemde kalmasını sağlayan eğim algılayıcılar gibi güvenlik sistemleri bulunur.

43– İskele sistemlerinde çalışan sayısı kadar dikey yaşam hattı oluşturulur. Çalışanlara bağlantı aparatları ve halat tutucularıyla beraber tam vücut kemer sistemleri verilerek kullanımı sağlanır. Dikey yaşam hatlarının üst uçları uygun bir yere sağlam ve güvenli bir şekilde sabitlenir.

44– Halatlı sistemlerde halatların sarıldığı ve geçtiği mekanik teçhizatlardan kurtulmalarını, hareket sırasında çekme sisteminde halatların kaymasını önleyen tedbirler alınır.

45– İskelelerin, iniş ve çıkış yollarında herhangi bir engel bulunmaması için gerekli tedbirler alınır.

46– İskele platformunu taşıyan, tutan sistem ve bu sistemin bağlantı ve sabitleme noktalarının en olumsuz yükleme koşullarında oluşan statik ve dinamik kuvvetleri karşılayacak nitelikte olması sağlanır.

Kaynaklar:

  • TS EN 1495 A2: Kaldırma Platformları – Sütunlu Çalışma Platformları
  • IPAF Guidelines for the Safe Use of Mast Climbing Work Platforms
  • Reaching Higher Recommendations for the Safe Use of Mast Climbing Work Platforms
  • http://klimer.com
  • http://www.teknovinc.com

Bir Cevap Yazın