İş Kanununda Yapılan Son Değişiklikler: Geçici İş İlişkisi

İş Kanununda Yapılan Son Değişiklikler: Geçici İş İlişkisi

İş Kanununda Yapılan Son Değişiklikler: Geçici İş İlişkisi

Gündemde kiralık işçi, esnek çalışma, geçici işçi Geçici İş İlişkisi diye dile getirilen konular ile ilgili 6715 sayılı kanun ile 20.05.2016 tarihinde İş Kanunu İle Türkiye İş Kurumu Kanununda bazı değişiklikler yapıldı. Genel olarak yapılan değişikliklerin temelini “geçici iş ilişkisi” konusu oluşturmaktadır.

Geçici iş ilişkisini en basit anlamda işçinin iş görme edimini başka bir işyerine giderek gerçekleştirmesi olarak anlayabiliriz.

İşletme açısından geçici iş ilişkisi değerlendirildiğinde; rekabet ortamına, değişen koşullara ve ortaya çıkan ihtiyaçlara uygun olarak işgücü talebinin karşılanmasını ve üretim talebindeki dalgalanmaların karşılanabilmesini kolaylaştırmaktadır. İşletmelerin geçici iş ilişkisini tercih etmelerinin en önemli sebebi, talep dalgalanmalarını karşılamak ve hastalık, doğum gibi sebeplerle boşalan bir pozisyona geçici olarak çalışan bulmaktır.

Çalışan açısından geçici iş ilişkisi değerlendirildiğinde ise; geçici iş ilişkisi, işgücü piyasasında istihdam olanaklarının artırılması için önemlidir. Özel istihdam büroları aracılığıyla geçici iş ilişkisi, özellikle gençlerin iş tecrübesi kazanmasına; uzun dönemli işsizlerin işsizlikten kurtulmasına ve işgücü piyasasının dışında kalmış olanların motivasyonlarını artırmasına katkı sağlamaktadır.

Bu kanunda yapılan düzenleme yapılmasında temel amaç  yasalarımızı geçici iş ilişkisini düzenleyen 2008/104/EC sayılı Avrupa Birliği Direktifine uygun hale getirmektir. Ayrıca güvenceli esneklik anlayışının çalışmaya hayatında yerini bulmasını sağlamaktır.

Yapılan Son değişiklerle Geçici iş ilişkisini ve Geçici İşçi konusuna başlılar açıklık getirmeye çalıştık:

Geçici iş ilişkisi Kimlerle Kurulabilir?

  • Özel istihdam büroları ile geçici işçi çalıştırmak isteyen işveren arasında
  • Holding bünyesi içinde
  • Aynı şirketler topluluğunda başka bir işyerinde

Sadece Yukarıda belirtilen 3 şekilde geçici iş ilişkisi kurulabilmektedir.

Hangi Hallerde Geçici iş İlişkisi Kurulur?

  1. İşçinin doğum sonrası kısmi çalışmayı talep etmesi durumda
  2. İşçinin doğum izni yada doğum sonrası ücretsiz izin kullanması durumunda
  3. İşçinin askerlik hizmeti için ayrılması durumunda
  4. İş sözleşmesinin askıda kalması durumunda
    • Hastalık hali
    • Analık izni
    • Gözaltı ve Tutukluluk hali
    • Grev ve Lokavt
    • Ücretli ve ücretsiz izin
    • Babalık ve ölüm gibi ailevi izinlerde
    • Genel Ekonomik Kriz v.b.
  1. Mevsimlik Tarım İşlerinde
  2. Ev hizmetlerinde (temizlik, bakıcılık v.b.)
  3. İşletmenin günlük işlerinden sayılmayan ve aralıklı olarak gördürülen işlerde,
  4. İş sağlığı ve güvenliği bakımından acil olan işlerde veya üretimi önemli ölçüde etkileyen zorlayıcı nedenlerin ortaya çıkması hâlinde,
  5. İşletmenin ortalama mal ve hizmet üretim kapasitesinin geçici iş ilişkisi kurulmasını gerektirecek ölçüde ve öngörülemeyen şekilde artması hâlinde,
  6. Mevsimlik işler hariç dönemsellik arz eden iş artışları hâlinde,

Geçici İş İlişkisi Sözleşme Süreler

  1. Doğum, Askerlik, İş Sözleşmesinin askıda kalması durumlarının devam ettiği sürece sözleşmede devam etmektedir.
  2. Mevsimlik ve Ev hizmetlerinde SÜRE SINIRI BULUNMAMAKTADIR.
  3. Yukarıdakiler dışında kurulan Geçici İş İlişkilerinde en fazla 4 AY süreyle ve toplamda 8 ayı geçmemek üzere 2 defa yenilenebilmektedir.
  • ÖNEMLİ NOT: Geçici İşçi çalıştıran işveren aynı iş için üzerinden 6 ay geçmedikçe yeniden geçici işçi çalıştıramaz.

Yapılan Sözleşme Türleri ve Sözleşmede Bulunması Gerekenler

Geçici işçinin işvereni Özel İstihdam bürosudur. Bu sebeple ;

Özel istihdam bürosu ile Geçici işçi arasında; İş Sözleşmesi

Özel istihdam bürosu ile Geçici işçi Çalıştıran İşveren arasında; Geçici İşçi Sağlama Sözleşmesi

Geçici İşçi Sağlama Sözleşmesinde;

  1. Sözleşme Başlama-Bitiş Tarihleri
  2. İşin Niteliği
  3. Özel istihdam bürosu Hizmet Bedeli
  4. Varsa tarafların özel yükümlülükleri
  • ÖNEMLİ NOT: Geçici işçi ile yapılacak iş sözleşmesinde, işçinin ne kadar süre içerisinde işe çağrılmazsa haklı nedenle iş sözleşmesini feshedebileceği belirtilir. Bu süre üç ayı geçemez.

Kimler Geçici İşçi Çalıştıramaz?

  1. Toplu işçi çıkarılan işyerlerinde
  2. Kamu kurum ve kuruluşlarda
  3. Yeraltı maden çıkarılan işyerlerinde

Çalıştırılacak İşçi Sayısı Sınır

Günlük işlerinden sayılmayan ve aralıklı olarak gördürülen işler kapsamında Geçici İş İlişkisi kurulması durumunda geçici işçi sayısı işyerinde toplam işçinin ¼ ünü geçemez. Ancal 10’dan az çalışan varsa en fazla 5 işçi ile Geçici İş İlişkisi kurulabilir.

  • Önemli Not: İş sözleşmesi feshedilen işçiyi 6 ay geçmeden aynı işveren Geçici İş İlişkisi kapsamında çalıştıramaz.

Geçici İşçi Çalıştıran İşverenin Yetki ve Yükümlülükleri

  1. Geçici işçiye talimat verme yetkisine sahiptir.
  2. İşyerindeki açık pozisyonları geçici işçiye bildirmekle yükümlüdür.
  3. İş kazası ve Meslek hastalıklarını Özel istihdam bürosuna derhal,Sosyal güvenlik kurumunda da kanunun ön gördüğü sürelerde bildirmesi gerekmektedir.
  4. Geçici işçiye işyerindeki sosyal haklardan eşit şekilde yararlandırmalıdır.
  5. Geçici işçilerin durumunu yetkili sendika temsilcisine bildirmekle yükümlüdür.
  6. Geçici işçiye İş sağlığı ve güvenliği kanunu çerçevesinde eğitimleri vermekle ve iş sağlığı ve güvenliği tedbirleri almakla yükümlüdür.
  7. Geçici işçinin ücretlerinin ödenip ödenmediğini kontrol etmekle yükümlüdür. Ayrıca Özel istihdam bürosu ödenen işçi ücret belgelerini geçici işçi çalıştıran işverene vermekle yükümlüdür.
  8. Geçici işçinin ödenmeyen ücretleri olursa Özel istihdam bürosunun ücretinden mahsup ederek işçinin banka hesabına en çok 3 ayı kadar yatırmakla ve bu durumu Çalışma İş kurumu il Müdürlüğüne bildirmekle yükümlüdür.

Hangi Özel İstihdam Büroları Geçici İş İlişkisi Kurabilir?

  1. Kesintisiz 2 yıl süreyle özel istihdam bürosu olarak faaliyet gösterenler
  2. İş Kurumu tarafından inceleme sonucunda olumlu rapor alanlar
  3. Brüt asgari ücretin 200 katı teminat vermiş olanlar
  4. İş kurumuna borcu bulunmayanlar
  5. Vergi borcu, SGK prim borcu, İdari para cezası borcu bulunmayanlar

Yukarıdaki şartları sağlayan Özel İstihdam büroları 3 yıl süreyle Geçici İş İlişkisi kurma yetkisi verilir.

İstisna: Kesintisiz 6 ay faaliyet gösterenler Brüt asgari ücretin 400 katı teminat vermeleri ve diğer şartları sağlamaları durumunda  Geçici İş İlişkisi kurma yetkisi verilebilir.

Denetim –Ceza

Geçici iş ilişkisinin incelemesi, denetlemesi ve soruşturulması Bakanlık İş Müfetttişlerince yapılacaktır.

Geçici iş ilişkisi ile ilgili 4857 sayılı İş Kanunun 7. Maddesindeki hususlara aykırı davranan işveren hakkında her işçi için 250 TL idari para cezası uygulanacaktır. Ayrıca günlük işlerinden sayılmayan ve aralıklı olarak gördürülen işler kapsamında kurulan geçici iş ilişkilerinde bu ceza her işçi için 1000 TL olarak uygulanacaktır.

Türkiye İş Kurumundan izni  veya yetki belgesi olmadan geçici iş ilişkisi kuran gerçek&tüzel kişiye 50Bin TL , Bu şekilde hizmet alan işverenlere 20 Bin TL,

Geçici işçi istihdam eden Kamu Kurum ve Kuruluşlarına her işçi için 10 Bin TL idari para cezası uygulanacaktır.

Özel İstihdam Bürosunun Geçici İş İlişkisi Yetkisinin İptali

  1. Özel İstihdam Bürosunun İznini İptal olması durumunda
  2. Geçici iş ilişkisi kurulan işçi sayısının %10 ücretinin, ödeme gününden itibaren 20 gün içinde mücbir bir neden dışında ödenmemesi,
  3. Bir yıl içinde en az bir işçinin ücretinin, en az üç defa sözleşme ile belirlenen ücretin altında ödenmesi veya süresinde ödenmemesi,
  4. Yazılı sözleşme yapma şartına uyulmaması,
  5. Geçici iş ilişkisine yönelik 4857 sayılı Kanunun 7 nci maddesinde belirtilen sürelere uyulmaması,
  6. İş ilişkisinde 4857 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde düzenlenen eşit davranma ilkesine aykırı davranılması,
  7. Kayıt dışı işçi çalıştırıldığının tespit edilmesi,

Durumlarında 1. Ve 2. Hallerde derhal, diğer hallerde de aynı bentten 3 kez veya farklı bentlerden toplamda 6 kez meydana gelmesi durumunda Geçici İş İlişki Kurma Yetkisi İptal Edilmektedir.

Sonuç olarak  Geçici iş ilişkisi ile, kanayan yara kayıt dışı istihdamın önüne geçilmeye çalışılmakta, istihdamın artırılması amaçlanmakta ve özel istihdam bürolarının önemi çalışma hayatında daha ön plana çıkmaktadır.

Kazasız günler dileriz…

Bir Cevap Yazın